Almanya’da gıdaya yeni zamlar bekleniyor

Merkezi Münih’te bulunan Ifo Ekonomik Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı bir araştırmaya nazaran Almanya’da besin eserlerine yeni artırımlar kapıda. Ifo’nun Haziran ayı anketine katılan besin ve keyif verici unsur satan perakendecilerle yapılan ankette artırım beklentisini ortaya koyan oran 98,9 puan olarak belirlendi. Kelam konusu puan, şirketlerin yüzde kaçının artırım planladığı manasına geliyor. Bu da neredeyse perakendecilerin tamamının artırım hazırlığı içinde olduğu biçiminde yorumlanıyor.

Ifo, ilaveten enflasyonun bir müddet daha yüksek düzeyde seyretmeyi sürdüreceğini, lakin yılın ilerleyen periyotlarında düşüş beklendiğini de duyurdu.

Almanya Federal İstatistik Dairesi, Haziran ayı enflasyonunun yüzde 7,6 olacağı tarafında kestirimini geçen hafta açıklamıştı. Her ne kadar enflasyonda duraksama görülse de besin eserlerinin yüzde 12,7 ile ortalamanın üzerinde kıymetlendiği da bildiriliyor.

Euro Bölgesi’nde enflasyon yüzde 8,1

Mayıs ayında Euro Bölgesi’nde enflasyon oranının yüzde 8,1 olduğu açıklandı. Avrupa Birliği (AB) İstatistik Ofisi Eurostat’ın bildirdiğine nazaran bu oran Mart ve Nisan’a nazaran artış manasına geliyor. Mart ve Nisan aylarında Euro Bölgesi’nde enflasyon yüzde 7,4 olarak duyurulmuştu. Böylelikle Avrupa Merkez Bankası’nın hedeflediği oranın dört katından fazla bir enflasyon kayda geçmiş oldu. Avrupa Merkez Bankası, iktisat için ülkü enflasyonun yüzde 2 olduğunu savunuyor.

Euro Bölgesi’nde aktüel enflasyon yüzde 8,1Fotoğraf: Moritz Frankenberg/dpa/picture alliance

Enflasyondaki artışın dizginlenememesi nedeniyle Avrupa Merkez Bankası, uzun müddettir devam ettiği para politikasınında sıkılaşmaya gideceğini ve Temmuz ayında fazi 25 baz puan artıracağını açıkladı. Kelam konusu faiz artışı 11 yıldan sonra yapılan birinci artış olacak. Kulislerde, Avrupa Merkez Bankası’nın Eylül ayında faizi 50 baz puan artırmasının bile tartışıldığı aktarılıyor.

Enerji fiyatları yüzde 39,1 arttı

Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Eurostat’ın bildirdiğine nazaran geçen yılın Mayıs ayına nazaran güç fiyatlarındaki artış yüzde 39,1 olarak kayda geçti. İşlenmemiş besindeki artışın da yüzde 9 olduğu belirtildi. Hizmet dalının ise yüzde 3,5 oranında zamlandığı belirtiliyor.

Avrupa’daki eser fiyatları farklılık gösteriyor

Avrupa’da besin fiyatları ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Ülkeler ortasında en büyük uçurumun görüldüğü eserlerden birinin et olduğu bildiriliyor. Almanya Federal İstatistik Dairesi’nin datalarına nazaran İsviçre’de etin fiyatı Almanya’dakinin iki katı. Et, Almanya’ya nazaran Norveç’te yüzde 25, Lüksemburg’da da yüzde 17 oranında daha kıymetli. Etin Almanya’ya oranla en ucuz olduğu ülke ise Hırvatistan. Orada etin fiyatı Almanya’dan yüzde 30 daha ucuz. İspanya’da yüzde 24, Portekiz’de de yüzde 23 daha uygun.

Almanya’da 11 milyon ton besin çöpe gidiyor

Alman hükümetinin datalarına nazaran 2020’de 11 milyon ton besin Almanya’da çöpe atıldı. AB Komitesi’ne sunmak üzere hazırladığı raporda Alman hükümeti, çöpe giden yenilebilir besinin yüzde 59’unun konutların çöplerinden kaynaklandığı tespitinde bulunuyor. Yüzde 17’si restoranlardan, topluca yemek yenen yerlerden ve catering şirketlerinden. Yüzde 15’i ise besinin işlenmesi sırasında çöpe atılanlar oluşturuyor. Yüzde 7’sini ise işletmeler atıyor. Yüzde 2’si de tarımcılık alanında oluşuyor.

Cem ÖzdemirFotoğraf: Thomas Koehler/photothek/IMAGO

Almanya Etraf Bakanı Yeşiller partili Steffi Lemke, çöpe giden besin ölçüsünün önemli bir sorun olduğunu söyeyerek, “Yenmeyen besinin üretimi için dünyada büyük oranda tarım alanı kullanılıyor ve çok pahalı kaynaklar boşa gidiyor” diye konuştu. Bakan Lemke, Almanya Federal Hükümeti’nin maksadının 2030’a kadar besindeki ısrafın yarı yarıya azaltılması olduğunu da vurguladı.

Tarım Bakanı Cem Özdemir de çöpe giden besinin toplumsal sorumluluk boyutuna dikkat çekti ve “Bizde besin çöpe giderken, dünya çapında milyonlarca insanın açlık çektiğini bilmek anlaşılır üzere değil. Bu bir utançtır” telaffuzunda bulundu. Besine hürmetin, insanlara ve tarıma nasıl bakıldığı, ne kadar kıymet verildiği ile alakalı olduğunu söz eden Özdemir’e nazaran çocuklar da erken yaştan itibaren besine nasıl bakılması, hürmet gösterilmesi konusunda bilgilendirilmeli. Bakan’a nazaran besinde israfı engellemenin bir başka yolu da üretim kademesinden geçebilir. Üretim esnasında klasik norma sahip olmadığı için birçok besinin çabucak çöpe atıldığına işaret eden Özdemir, onların da öteki türlü kıymetlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Avrupa Birliği üyesi ülkeler AB Komisyonu’na dört yılda bir çöpe giden besin konusundaki datalarını sunmakla yükümlü. Bu datalarla besinde ısrafın engellenmesi tarafında stratejiler geliştiriliyor.

AFP,Reuters,KNA / ETO,ET